Ubushinjacyaha bwanze icyifuzo cya PAC cy’uko abaketsweho ibyaha bajya bafatirwa mu Nteko

Yanditswe na Ferdinand Maniraguha
Kuya 12 Gashyantare 2018 saa 03:15
Yasuwe :
0 0

Ubushinjacyaha bukuru bwanze icyifuzo bamwe mu badepite baherutse gutanga, basaba ko abayobozi baketsweho ibyaha bya ruswa byagaragajwe na Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta bajya batabwa muri yombi mu gihe bitabye Komisiyo y’Inteko Ishinzwe gukurikirana ikoreshwa ry’ingengo y’imari ya Leta (PAC).

Mu Ukwakira umwaka ushize ubwo PAC yagezaga ku Nteko rusange y’abadepite isesengura yakoze kuri raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya 2015/2016, mu myanzuro yatanze harimo uwavugaga ko umuyobozi uketsweho ibyaha bya ruswa wayitabye yajya ahita atabwa muri yombi.

PAC yasobanuye ko ibyo bigamije kwirinda ko hari abagenda bagasibanganya ibimenyetso.

Ni umwanzuro utaravuzweho rumwe mu nteko icyo gihe, bamwe bagaragaza ko byaba bihabanye n’inshingano z’Inteko Ishinga Amategeko, abandi bagaragaza ko byaba ari byiza.

Mu kiganiro Urukiko rw’Ikirenga rwagiranye n’abanyamakuru kuri uyu wa Mbere hatangizwa icyumweru cyahariwe kurwanya ruswa mu nkiko, Umushinjacyaha Mukuru, Mutangana Jean Bosco, yavuze ko icyifuzo cy’abadepite kitashyirwa mu bikorwa hagendewe ku mategeko ariho ubu.

Mutangana yavuze ko ubusanzwe raporo y’umugenzuzi w’imari ya Leta itagamije iperereza ku byaha, icyakora ngo bayifashisha bacukumbura ibimenyetso byisumbuye.

Ati “Ntabwo iyo ari raporo yo gukurikirana ibyaha (criminal investigation), ni raporo y’igenzura. Kwemeza ko iperereza ritangira bikorwa n’umugenzacyaha n’umushinjacyaha. Hari ubwo ibintu bigaragara muri raporo y’umugenzuzi w’imari ya Leta byerekana ko imari y’igihugu itakoreshejwe neza, ariko ntabwo yerekana ijana ku ijana ibigomba kuba bigize icyaha. Ibigaragara ko ari ibyaha nibyo tureba.”

Mu bushinjacyaha bukuru no mu bugenzacyaha bukuru hari amashami abiri ashinzwe gukurikirana ibyaha bimunga ubukungu harimo n’ibyagaragye muri Raporo y’Umugenzuzi w’Imari ya Leta.

Mutangana yavuze ko akurikije izo nzego zihari, uburyo zikora n’amategeko ahari, ngo nta wundi ufite inshingano zo gukora iperereza ku cyaha.

Ati “Njye kugeza ubu amategeko yacu uko ateye, inzego z’ubugenzacyaha ndetse n’izindi nzego itegeko ryahaye ububasha bw’ubugenzacyaha, ari bo bashobora kwemeza ko umuntu afatwa, agafungwa. Ntabwo ufata umuntu ngo utangire ukore iperereza, ukora iperereza wamara kugera ku rwego unyuzwe ukabona gufata umuntu cyangwa ntunamufate ukamukurikirana ari hanze.”

Icyakora Mutangana yavuze ko hari aho biba ngombwa ko umuntu uketsweho ibyaha ahita afungwa iperereza rigakorwa nyuma, gusa ngo bikorwa ku byaha bikomeye aho umuntu ashobora guhita acika ubutabera.

Yongeyeho ati “Sinshaka kuvuga ko icyo gitekerezo ari kibi, ni byiza ariko bigakurikiza uburyo bwateganyijwe n’ amategeko tugenderaho. Kugeza ubu ntabwo uburyo bwo gukurikirana ibyaha dufite mu gihugu buteganya ko umuntu yafatirwa ku Nteko Ishinga Amategeko kubera ko PAC ifite ibyo ibona. Ifatwa n’ifungwa kugeza ubu byahariwe abagenzacyaha, n’abashinjacyaha kandi uko bikorwa kugeza ubu ntacyo bitwaye.”

Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta yamuritswe ku wa 3 Gicurasi 2017 igaragaza ko umwaka w’ingengo y’imari warangiye ku wa 30 Kamena 2016, miliyari 1.6 Frw yarasesaguwe; miliyoni 590 Frw zikoreshwa nta nyandiko zitanga uburenganzira; miliyoni 906 Frw ziranyerezwa naho miliyari 1.5 Frw muri miliyari 1.6 Frw zagaragajwe muri raporo zo mu myaka ya mbere ntiziragaruzwa.

Umushinjacyaha Mukuru yavuze ko gufatira abaketsweho ibyaha mu Nteko byaba bitubahirije amategeko

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza