Ubushakashatsi, kwemeza abayobozi n’amategeko: Ishusho y’ibyakozwe na Sena mu 2011/2019

Yanditswe na Evariste Nsengimana
Kuya 8 Ukwakira 2019 saa 03:46
Yasuwe :
0 0

Inteko Ishinga Amategeko, Umutwe wa Sena mu Rwanda, igaragaza ko muri manda yayo ya kabiri igiye kurangira yagize uruhare rukomeye mu iterambere n’imibereho myiza by’abaturage binyuze mu gutora amategeko, kwemeza abayobozi, gukemura ibibazo n’ibindi.

Sena iriho ubu yatangiye imirimo yayo mu 2011, ifite inshingano yihariye ku giti cyayo n’izo isangiye n’umutwe w’Abadepite.

Inshingano zihariye zirimo kugenzura iyubahirizwa ry’amahame remezo, kugenzura imikorere y’imitwe ya Politiki, kwemeza ishyirwaho ry’abayobozi, gutanga ibitekerezo ku mushinga w’ingengo y’imari mbere y’uko wemezwa n’Abadepite, kwakira inyandiko zimenyekanisha imitungo y’urwego rw’umuvunyi.

Mu mahame remezo hazamo guhana icyaha cya Jenoside, gukumira no kurwanya ingengabitekerezo, ihakana n’ipfobya rya Jenoside, kurwanya ivangura, amacakubiri n’irindi, gusaranganya ubutegetsi nta bwiganyize.

Mu yandi mahame remezo harimo kubaka Leta igendera ku mategeko n’ubutegetsi bushingiye kuri Demokarasi n’ibitekerezo bitandukanye, uburinganire hagati y’abagabo n’abagore, kubaka Leta iharanira imibereho myiza, gushaka umuti binyuze mu biganiro no kugera ku bwumvikane busesuye.

Mu nshingano umutwe wa Sena uhuriyeho n’uw’abadepite zirimo gusuzuma no gutora amategeko, kugena no kugenzura ibikorwa bya guverinoma no guhagararira abaturage.

Ubwo Perezida wa Sena, Bernard Makuza, yatangazaga ibikorwa manda ya Kabiri ya Sena yagezeho mu myaka umunani ishize kuri uyu wa 8 Ukwakira 2019, yavuze ko hakozwe ibintu bitandukanye.

Yavuze ko Inteko Rusange yasuzumye raporo 43 yashyikirijwe n’inzego zitandukanye zirimo Komisiyo y’Uburenganzira bwa muntu, iy’abakozi, iyo kurwanya Jenoside, Banki Nkuru y’igihugu n’izindi.

Senateri Makuza yavuze ko mu mezi 88 ashize Inteko Ishinga amategeko yateranye inshuro 456 isuzuma ingingo 145 zafatiwemo imyanzuro 723 irimo 37 yarebaga Sena gusa.

Inama y’abaperezida ba komisiyo za Sena ubwazo zateranye inshuro 96 zifatirwamo imyanzuro 413 naho inama za biro 320 zateranye, zafatiwemo ibyemezo 2 986.

Mu kugenzura ibikorwa bya Guverinoma no kubitangaho inama Sena ivuga ko abagize guverinoma bahamagajwe inshuro 21 ndetse inama bagiriwe bazishyira mu bikorwa ku kigero cya 89%.

Muri iyo myaka umunani kandi sena yagiye ikemura ibibazo by’abaturage bitandukanye birimo 51 bayigejejweho mu nyandiko n’ibindi.

Ubushakashatsi

Mu kugenzura amahame remezo mu myaka umunani ishize, Sena yakoze ubushakashatsi bune burimo ubujyanye no gushakisha ibisubizo binyuze mu biganiro bwibanze kuri Gacaca, Abunzi, umuganda, Itorero ry’igihugu n’ibindi, ubwagarutse ku miterere y’ihakana n’ipfobya rya Jenoside yakorewe Abatutsi bikorerwa mu mahanga n’ingamba byafatirwa.

Hari n’ubwakozwe ku miterere y’ingengabitekerezo ya Jenoside mu Rwanda n’ingamba byafatirwa n’ubwakozwe kuri Demokarasi ishingiye ku bitekerezo no gusaranganya ubutegetsi.

Sena kandi igaragaza ko yanagize uruhare mu kuvugurura Itegeko Nshinga mu 2015, kuvugurura itegeko Ngenga rigenga imikorere ya Sena, gushyiraho ibipimo 288 bigenderwaho n’inzego zitandukanye mu kugaragaza imibereho y’abanyarwanda n’ibindi.

Yemeje abayobozi 254

Nk’uko biri mu nshingano za Sena, igaragaza ko mu myaka umunani yemeje abayobozi 254 barimo abakomiseri n’abayobozi muri komisiyo 97 (38%), abayobozi b’ibigo na ba guverineri 81, abayobozi mu rwego rw’ubutabera 35 na ba ambasaderi 41.

Muri iyo myaka kandi sena yakiriye inyandiko zimenyesha imitungo y’abayobozi n’abakozi b’urwego rw’umuvunyi zigera kuri 570.

Amategeko 270 yatowe ibigizemo uruhare

Mu bikorwa Umutwe wa Sena uhuriyeho n’uw’Abadepite, Sena igaragaza ko muri iyo myaka umunani hatowe amategeko 270 arimo 76 yatowe mu 2013, mu 2015 hatorwa 53, mu 2016 hatorwa icyenda, mu 2018 hatorwa 10 naho mu 2019 hatorwa rimwe naho 42 aravugurwa.

Mu bindi Inteko rusange yakoze harimo gufungura Radiyo yayo byakozwe ku wa 23 Werurwe 2012, kwakira inyandiko z’abarenga miliyoni eshatu basaba guhindura ingingo ya 101 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda, ubusabe bwabo bugasuzumwa kandi bugahabwa agaciro.

Senateri Makuza ati “Nta gushidikanya ko mu buryo ubu n’ubu ibyo bikorwa byagize uruhare rukwiye hamwe n’ibyo izindi nzego zitandukanye z’igihugu zikora mu kuzamura iterambere, imibere n’ubukungu bw’igihugu mu kugera ku cyerekezo gifite n’umusanzu wo gukomeza kugira ngo tugere ku byo twifuza kugeraho.”

Sena igaragaza ko ibyo bikorwa byose yabigezeho yifashishije ingengo y’imari y’asaga miliyari 23Frw kandi raporo y’Umugenzuzi mukuru w’Imari ya Leta zagiye zigaragaza ko yakoreshejwe neza.

Perezida wa Sena Bernard Makuza avuga ko hari byinshi bakoze mu myaka umunani ishize

[email protected]


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza